Die stories
38 langer stukke, oudste grond eerste. Al die ander op hierdie werf is rekord; dit is die argumente wat die rekords dra.
Farm histories · 9
-
Rondabel Nr. 124: 'n plaasgeskiedenis
Van 'n weduwee wat met 'n merk geteken het tot die Marincowitz-plaas van vandag: die gedokumenteerde geskiedenis van Rondabel Nr. 124 - die Venter-huishouding van 1829, die toekenningsdag van 1841, die Oosthuizen-Theron-vennootskap van 1868, die onderverdelings van 1910-34, en die twee grafte by die opstal wat niemand nog gelees het nie.
About Rondabel, Brand Kraal (Rondabel Nr. 124 Gdlt 3), Hartebeest Voedpad (Rondabel Nr. 124 Gdlt 5), Elandsfontein (Rondabel Nr. 124 Gdlt 6), Klein Elandsfontein (Rondabel Nr. 124 Gdlt 7)…
-
Die van Vuurens van Wilgemond
Wilgemond No. 179 was surveyed in 1833 for a "Martinus van Veuren" and granted in 1841 to a "J.M.J. van Vuuren" - two sets of initials on Vrolikheid's western boundary. Four documents later they are a family, and on 22 December 1838 one of them married an Oosthuizen.
About Wilgemond Nr. 179, Haggas Nr. 145, Catharina Adriana Janse Van Vuuren, Gert Adriaan Oosthuizen, Cornelis Petrus Janse van Vuuren…
-
Middelwater Nr. 169: 'n plaasgeskiedenis
Van 'n leningsplaas in die Swartberg tot agt kadastrale persele: die gedokumenteerde geskiedenis van Middelwater Nr. 169 - Stretch se opmeting van 1833 vir Okert Oosthuizen, die toekenningsdag van 1841, die heropmeting van 1883 en die kwitrent van 1884 aan J.D.J. Oosthuysen 'and another', die gedeeltes wat afgesny is vir 'n fontein genaamd Vaste Water en 'n plek genaamd Avondrust, en die kraglynopmeting van 1990 waarvan die koördinate die plaas uiteindelik op 'n kaart gesit het.
About Middelwater, Avondrust (Middelwater Nr. 169 Gdlt 6), Vaste Water (Middelwater Nr. 169 Gdlt 5), Klein Vlei (Middelwater portion), Moreson (Middelwater Nr. 169 Restant)…
-
De Claar Stroom: die plaas waarop die dorp staan
Die leningsplaas De Claar Stroom (Klaarstroom Nr. 178), in 1777 toegeken, is die grond waarop die dorpie Klaarstroom staan - moenie dit verwar met Klaarstroom Nr. 184 nie, Christian Hatting se toekenning 19 km wes. Meiringspoort gaan in 1858 oop; sewe-en-twintig erwe word op Petrus Oosthuizen se grond uitgelê en die dorpie word Petersburg na hom genoem. Die erwe is SONDER oewerregte verkoop. Wie Petrus was, is steeds onbekend, en die een toetsbare ding oor hom is 'n broer met die naam Ockert.
About De Claar Stroom (Klaarstroom Nr. 178), Petrus Oosthuizen (Klaarstroom, fl.1858-1860)
-
Vrolykheid Nr. 177: 'n plaasgeskiedenis
Die plaas waar die papier en die mense verskil. Stretch se opmeting van 1833 dra al klaar die name van gedeeltes wat eers 'n eeu later gesny word; twee titels gaan op een dag in 1841 uit, een aan 'n Oosthuisen en een aan 'n 'N. Hitge' wie se akte deur vier latere gedeeltes aangehaal word; 'n Triëstenaar trou in 1844 met 'n Hitge en hou die plaas toe hy in 1890 sterf; en 'n sterfkennis sit die Hitges uiteindelik self op die grond.
About Vrolikheid, Wit Plaats (Vrolikheid Nr. 177 Gdlt 1), Uitkyk Nek (Vrolikheid Nr. 177 Gdlt 2), Lot B (Vrolikheid Nr. 177 Gdlt 5), Faans Kraal (Vrolikheid Nr. 177 Gdlt 4)…
-
Agt klippe op Varsche Fontein
Eight marked graves on the Remainder of Varsche Fontein, from 1848 to 1922. Two Storms in consecutive years seven years after the grant, an infant of 1874 buried apart from the rest, three more children, and finally the patriarch under the only bought stone in the cemetery. None of the families in it appears in the farm's title deeds. A second burial ground twenty kilometres away, on Vredendal, carries the same surnames and shows the families are one intermarried community rather than six.
About Varsche Fontein Nr. 27 Restant, Varsche Fontein, Gerhardus Fransoiys Beukes, Aletta Sophia Jacoba Opperman (born Beukes), Maria Elizabeth Freysen (infant)…
-
Kopjes Kraal: 'n plaas wat 'n kwart van homself verloor het, en 'n pad wat niemand gebruik nie
Crown land surveyed in 1859 at 6,325 morgen and resurveyed four years later at 4,982 - about 1,343 morgen fewer, unexplained. Granted in 1871 to Gerolm Marincowitz of Trieste, whose surname reaches the Karoo from the Adriatic and not from the Netherlands. A stock route across it was ended by a line in a provincial gazette in 1926, and half of what was left became Kromrivier in 1934.
About Kopjes Kraal, Ger(H)olm Marincowitz, Gerolm Samuel Marincowitz
-
Drie plase in een akte: Anna Margaretha, 1937
Op 20 Desember 1937 dra een transportakte drie plase en 11 897 morg oor in die naam van Anna Margaretha Marincowitz, gebore Oosthuizen - Tokkie se ma, en een van net sewe vroue in hierdie model wat grond op hulle eie naam gehou het. Haar vader is veertien maande tevore oorlede, en haar broer neem dieselfde dag die aangrensende gedeelte.
About Anna Margaretha Oosthuizen, Gert Jan Oosthuizen Marincowitz, Kareemoerhoek (Rhemhoogte Nr. 125 Gdlt 4), Noorsdoringkop (Groot Sluitel Fontein Nr. 126 Gdlt 1), Kleinbotterkraal (Klein Sleutlefontein Nr. 127 Gdlt 1)
-
Vredendal: drie vanne op die stene, een gesin in die huis
Vredendal is a werf name on Spreeufontein No. 26, the farm the district called Gatsplaas. Five graves carrying three surnames, an 1886 slate slab whose inscription dates a woman to the day and whose line runs unbroken back to Enkhuizen in 1744, and then a household: the van der Merwes, and a man who died on his own birthday.
About Vredendal (Spreeufontein Nr. 26 Gdlt 1), Spreeuw Fontein & Toornits Kraal (Spreeufontein Nr. 26), Engela Susara Niehaus, born Botes, Cornelis Jacobus Botma, Johanna Maria Magdalena Bothma…
Where the lines came from · 8
-
Vier grootouers, vier lande
Elkeen van die vier grootouers het sy eie bladsy. Hierdie een gaan oor hoe hulle bymekaargekom het, wat drie troues, vier jaar en een man wat in twee van hulle ingetrou het, gekos het. En oor die titel se belofte: vier lande, waarvan net een op 'n kaart aangewys kan word.
About Hendrik Lodewyk Malherbe Oosthuizen, Anna Tobia Jeanne Joubert, Frans Jacobus Wilhelmus van der Merwe, Maria Magritha van Rensburg
-
Die monsterrol
Nege velde in 'n VOC-grootboek: 'n jong man van Woerden - of Werden, of Werl - vaar by Texel uit met sy passasie by die Kompanjie geskuld, sien Tafelbaai 127 dae later, en hou vyf jaar daarna op om dienaar te wees. Almal in hierdie projek stam uit daardie besluit.
About Johannes "Jan" Oosthuijsz (stamvader), Johanna Martens, Marthinus Jacobus Oosthuizen (b1c4d7e3)
-
Die Oosthuizens van die Koup
Die familie waaroor die rekord hier die diepste loop. Agt geslagte ooswaarts, van 'n soldaat wat in 1685 op Tafelbaai se strand stap tot 'n boer wat in 1909 op Prince Albert gedoop word. 'n Boedelinventaris van 1809 wys 'n smidsvuur op die Olifantsrivier en verklaar meteens waarom die familie weg is: die plaas is aan die oudste seun verkoop, en die res moes grond gaan soek.
About Johannes "Jan" Oosthuijsz (stamvader), Jacobus Oosthuizen (b.1722), Ockert Oosthuizen (b.1755), Ockert Almero Oosthuizen, Johannes Adriaan Oosthuizen…
-
Die Jouberts en Duminys van die wynland
Drie van Frans se vier grootouers kom uit families wat die droë land ingeloop en daar gebly het. Dit is die vierde, en dit is die vreemde een: 'n lyn wat nooit in die Karoo gewoon het nie. En tog bereik die familie die Prins Albert-distrik drie keer in twee-en-veertig jaar, elke keer deur 'n vrou.
About Antoine Lebre Duminy, François Renier Duminy, Benjamin Jacob Wilhelm Duminy, Francois Jean van Helslandt Duminy, Francois Jean van Helslandt Duminy (b.1853)…
-
Die van Rensburgs van die droë noorde
Van Frans se vier grootouerlyne is dit die een met die minste plase en die beste storie. Nege geslagte, waarvan agt uit niks meer as name en jare bestaan, en dan 'n seun wat op ses 'n weeskind word, weggegee word, op vyf-en-twintig met een perd wegloop, en 'n boormasjien koop in 'n land waar water alles is.
About Claas Jansz van Rensburg, Willem Janse van Rensburg (1717-1746), Willem van Rensburg (1741-1800), Barend Johannes Jansen van Rensburg (1766-1801), Daniel Jacobus Janse van Rensburg (1793-1893)…
-
Die van der Merwes van die Hantam
Van Frans se vier grootouerlyne was die van der Merwes die laaste om die Prins Albert-distrik te bereik, en hulle het van die verste af gekom. Agt geslagte van 'n doop op die Paarl in 1735 tot Vredendal omstreeks 1950, met 'n opmeting van 1823 wat die trekker self by die naam noem.
About Schalk Willem van der Merwe (1735-1778), Carel Aaron van der Merwe (1771-1850), Schalk Willem van der Merwe (1794-1866), Izaak Johannes van der Merwe (1808-1839), Jacobus Adriaan van der Merwe (1813-1855)…
-
Twee plase wat Vrolykheid heet
Twee plase met een naam, 400 km uitmekaar. Die Tulbagh-kaart van 1816 noem vier bure; twee van daardie vanne duik in die Koup op en net EEN hou stand as jy behoorlik kyk. Jan de Bruin, wie se boedel in 1823 'n plaas met die naam Rondabel gehou het, is in 1769 op Tulbagh gedoop. Maar die Theron wat Rondabel in 1868 geneem het, was 'n Roggeveld-man, en daardie draad is 'n toeval van vanne wat hier as een aangemeld word.
About Vrolykheid Nr. 61 (Tulbagh), Vrolikheid, Rondabel, Jan de Bruin, T. de Bruin (Tulbagh, 1816)
-
Die swaer wat 'n dorp gestig het
Twee dogters van Middelwater trou in die 1830's met twee van Zyl-broers. Die een bly. Die ander gaan noord op die trek en is teen omtrent 1840 dood. Haar man leef nog ses-en-sestig jaar en lê op sy plaas Keerom die Vrystaatse dorp Brandfort uit - in druk beskryf as 'n Voortrekker van Prins Albert.
About Johanna Jacomina Oosthuizen, Susanna Catharina Oosthuizen (b.1811), Jacobus Stephanus van Zyl, Wynand van Zyl, Ockert Almero Oosthuizen…
Events · 4
-
Ses-en-veertig dinge
On 27 April 1802 a clerk listed everything an old couple owned, forty-six items, and the forty-fourth is a man. Anthony van de Kaap sits between a plough and a flock of sheep. The page reads the inventory as it stands, sets it beside the ten enslaved and free-black people in the same family's own ancestry, and follows the line four generations back to a daughter baptised before her mother was freed.
About Anthony van de Kaap, Jacobus Oosthuizen (b.1722), Dina Carolina Britz
-
Die vyftiende April 1841
Een landmeter meet die Koup twee seisoene lank op. Agt jaar later, op een dag, maak die Kroon 'n dosyn leningsplase titelgrond - en die distrik se kaart lê vir 'n eeu vas.
About Middelwater, Varsche Fontein, Spreeuw Fontein & Toornits Kraal (Spreeufontein Nr. 26), Rondabel, Vrolikheid…
-
Die Prins Albert-goudstormloop
'n Erdvark krap in 1871 'n goudklont op Spreeuwfontein uit; twintig jaar later tel 'n skaapwagter 'n tweede een op en vyfhonderd mense daag op. Uit 1 042 kleims kom 504 ons. Die delwersdorpie het Gatsplaas geheet, na daardie eerste gat.
About Spreeuw Fontein & Toornits Kraal (Spreeufontein Nr. 26), Vredendal (Spreeufontein Nr. 26 Gdlt 1), Klein Waterval (Spreeufontein Nr. 26 Restant), Lodewyk Bothma, P.H. du Plessis…
-
Die oorlog bereik die Koup
The Anglo-Boer War came to these farms twice: up the road from Klaarstroom on 2 February 1901, when a running fight through Die Gang left a Boer of Scheepers's commando dead on Remhoogte; and quietly in 1903, when a woman from Tulbagh married into a Prince Albert family having buried two brothers in Natal thirty-four days apart - two brothers Deneys Reitz very probably names in Commando.
About Reim Hoogte Nr. 167, Johannes Kleu (d. 1901, Remhoogte), Johanna Fredricka Malherbe, Johannes Barnard Malherbe, Isaak Johannes Malherbe…
Anecdotes · 8
-
Almero
'n Venesiaanse tiener in die Kompanjie se diens staan in 1786 peetvader by 'n Kaapse doop. Ses geslagte Karoo-boere dra sy naam, en niemand weet meer waarom nie.
About Ockert Almero Oosthuizen, Alviso Louis Almoro Pisani, Almero Jacobus Hitge Oosthuizen
-
Twee-en-dertig jaar
Adriana Cecilia Venter het veertien kinders gehad, van 1808 tot omstreeks 1840. Sy was sestien by die eerste en omtrent agt-en-veertig by die laaste. Die twee-en-dertig jaar daartussen is presies die tydperk waarin hierdie familie sy grond gevat het.
About Adriana Cecilia Venter, Ockert Almero Oosthuizen, Middelwater
-
Die plaas waarop hy gebore is
Jan Adriaan Venter is in 1823 op Wolve Kraal gebore, is op vyf wees gelaat en van die plaas af weg, het dit op een-en-dertig gekoop, dit op drie-en-dertig gehalveer en die helfte na homself vernoem, en dit toe sewe-en-dertig jaar lank stuk vir stuk verkoop.
About Jan Adriaan Venter, Maria Catharina Venter, Johannes Hendrik Venter, Wolwekraal Nr. 17, Venterskraal (Wolwekraal portion)…
-
Die kerkie op Zeekoegat
Drie geslagte Oosthuizens in die Zwartberg-gemeente, en die welgestelde boer wat op sy eie grond, 65 km ver op die grondpad, vir honderd mense 'n kerkie gebou het.
About Frederik Simon Oosthuizen, Ockert Almero Oosthuizen, Jacobus Daniel Johannes Oosthuizen, Zeekoegate, Zwartkraal…
-
Die portrette wat op Middelwater gekry is
Twee geraamde portretsketse uit 'n solder op Klueplaas, wat ou Middelwater-grond is. Geen naam op die rugpapier nie. 'n Sterk omstandigheidsaak dat dit Ockert Almero Oosthuizen en Aletta Hitge is, en geen bewys nie. Die beelde word NIE gepubliseer nie: toestemming is nie gevra nie.
About Middelwater, Ockert Almero Oosthuizen, Aletta Catharina Maria Helena Hitge
-
Almero Hitge en die onderwyseresse oor die Swartberg
'n Seun van 14 vat drie onderwyseresse met 'n muilkar oor die Swartbergpas, ry die draaie teen skemer af en kom in die maanlig huis toe.
About Almero Jacobus Hitge Oosthuizen, Drooge Kloof
-
Ses grafte op Botterkraal
Daar is 'n plaaskerkhof op Botterkraal met ses begrafnisse daarin, van 1927 tot 1942. Dit is vyftien jaar, en dit is alles wat met hierdie familie gebeur het, op een omheinde stukkie grond.
About Botterkraal (Jansenskraal Nr. 104 Gdlt 2), Christiaan Hendrik Swanepoel (b6c5d7e3f7), Maria Susanna Jacoba van Zyl, Christiaan Hendrik Swanepoel jnr (b6c5d7e3f7g5), Jacobus Johannes Gerrit "Kootjie" Swanepoel
-
Roy Oosthuizen se fossiel
Roy Oosthuizen slaan in die 1980's 'n klipknop op Zwartkraal oop en kry 'n harsingkas. Oelofsen vernoem dit in 1986 na hom en liasseer dit onder die haaie. In 2013, veertien jaar ná sy dood, lees 'n CT-skandering die binnekant en kry 'n chimera - en daarmee die begin van die laaste groot groep gewerweldes wat niemand kon plaas nie. Nature, 4 Jan 2017.
About Zwartkraal, Roy Don Oosthuizen
District context · 9
-
Wat die datums doen
Lees die datumkolomme af in plaas van een lewe op 'n slag, en dinge kom te voorskyn wat geen enkele lewe wys nie: drie troudag-regimes, 'n Julie-piek in die sterftes, en 'n bruid wat een keer sewe jaar ouer word.
-
Die woorde op die papiere
Elke aanhaling hieronder kom uit 'n dokument in hierdie projek se eie versameling. Niks hier is opgesoek nie; die woordelys was reeds in die papiere.
-
Die Koup voor die grondbriewe
The district in the Dutch East India Company's own minutes, from the Swartberg being taken as a jurisdictional wall in 1770 to more than a hundred places standing abandoned in 1791. The Koup is named, given an officer, bounded by rivers and emptied, all before the grants of 1841 that this record otherwise begins with.
-
Die manne wat die lyne getrek het
Elke plaas hier kom deur twee manne se hande: 'n veldkornet wat die grond en die mense geken het, en 'n landmeter wat per blad betaal is. Twee-en-veertig landmetersname oor 172 jaar, 'n eeu se wyksbeamptes, en 'n wyksgrens wat met die hand op 'n 1934-kaart verskuif word. Die eerste landmeter, C. Lennox Stretch, is later deur sy eie regering afgedank omdat hy die Xhosa se kant gekies het.
About Charles Lennox Stretch
-
Gesny, en toe weer aanmekaargewerk
Hierdie projek het 124 grensdade op rekord: 96 onderverdelings en 20 konsolidasies. Gesorteer op datum vertel hulle een storie met 'n draaipunt. Die distrik het honderd-en-vyftig jaar lank net gesny; van 1970 af word net weer aanmekaargewerk.
About Spreeuw Fontein & Toornits Kraal (Spreeufontein Nr. 26), Plaas 215
-
Een-en-tagtig duisend morg
Frederik Simon 'Oom Frikkie' Oosthuizen sterf in 1936 met, volgens een weergawe, 81 000 morg om Zwartkraal, omtrent 'n kwart van al die grond op hierdie kaart. Hierdie projek besit nie een akte op sy naam nie. Waarin die geld waarskynlik gesit het, waarin dit beslis nie gesit het nie, en watter een dokument die saak sou uitmaak.
About Frederik Simon Oosthuizen, Zwartkraal, Zeekoegate
-
Vier-en-twintig maande
Tussen Februarie 1858 en Februarie 1860 kry die Koup 'n pad see toe, begrawe die egpaar waaruit die hele distrik stam, lê 'n dorp uit, laat Kroongrond op sy oostelike rand opmeet, en loop die bedryf raak wat die volgende veertig jaar sou betaal.
About Johannes Adriaan Oosthuizen, Adriana Cecilia Venter, Ockert Almero Oosthuizen, De Claar Stroom (Klaarstroom Nr. 178)
-
Wat onder die Koup lê
Vier keer het mense hierheen gekom, oortuig dat daar iets van waarde onder die grond lê: goud in 1871 en 1891, olie in die middel-1960's, uraan van 1969 tot 1985, en skaliegas van 2011 af. 'n Boorbeitel lê nog op Rondabel. Die gate wat SOEKOR vir olie geboor het, het die kerne gelewer wat die skaliegasskatting vyftig jaar later laat krimp het.
About Rondabel, Spreeuw Fontein & Toornits Kraal (Spreeufontein Nr. 26)
-
Die Franse Sterrewag
Ses Europese lande soek sewe jaar lank na 'n suidelike hemel, bou 'n werkende sterrewag op 'n skaapplaas by Zeekoegat, en gaan dan Chili toe. Dit is die derde keer dat die buitewêreld na hierdie een plaas kom vir iets wat dit nêrens anders kry nie - ná die goud en die fossiele - en die derde keer was die antwoord weer amper.
About Zeekoegate