Vier grootouers, vier lande
Elkeen van die vier grootouers het sy eie bladsy. Hierdie een gaan oor hoe hulle bymekaargekom het, wat drie troues, vier jaar en een man wat in twee van hulle ingetrou het, gekos het. En oor die titel se belofte: vier lande, waarvan net een op 'n kaart aangewys kan word.
Almal het vier grootouers, en hulle word geneig om as een ding onthou te word: die oumense. Sit hierdie vier langs mekaar en hulle is glad nie een ding nie. Twee van hulle kom uit die Karoo, van teenoorgestelde punte daarvan, vierhonderd kilometer uitmekaar, en het nooit van mekaar gehoor nie. Een kom uit die wynland en het nooit in die Karoo gewoon nie. Een is op Williston gebore, op die rand van Boesmanland.
Elkeen van die vier het sy eie bladsy. Hierdie een gaan oor hoe hulle bymekaargekom het, wat drie troues, vier jaar en een man wat in twee van hulle ingetrou het, gekos het.
Die vier, en waar elke lyn begin
| Grootouer | Die lyn | Dit begin hier | Vertel in |
|---|---|---|---|
| Hendrik Lodewyk Malherbe Oosthuizen (1909-1979) | Oosthuizen | 'n VOC-soldaat van die Land van Schouwen, 1685 | Die Oosthuizens van die Koup |
| Anna Tobia Jeanne Joubert (1915-1974) | Joubert, en Duminy deur haar ma | 'n vondeling in Lorient in Bretagne, 1747 | Die Jouberts en Duminys van die wynland |
| Frans Jacobus Wilhelmus van der Merwe (1924-1968) | van der Merwe | 'n doop op die Paarl, 1735 | Die van der Merwes van die Hantam |
| Maria Magritha van Rensburg (1928-2019) | van Rensburg | 'n man wat in 1728 aan die Kaap dood is | Die van Rensburgs van die droë noorde |
Die eerste twee is in 1946 op Bellville met mekaar getroud. Die tweede twee in 1949 op Williston. 'n Geslag later trou hulle kinders.
Die vier lande
Die titel belowe vier lande. Die getuienis hou een daarvan onomwonde.
Een is gedokumenteer. François Renier Duminy is op 4 Oktober 1747 in Lorient in Bretagne gebore, en die rekord sê so, met 'n datum en 'n hawe.
Een word tussen twee betwis. Johannes Oosthuijsz het in 1685 van Texel af gevaar, en die Kompanjie se indeks sê Woerden in Utrecht terwyl die soldyboek daaragter na berig Werden naby Essen sê en sy eie testament van 1722 na berig Werl in Wesfale lees. Hy was waarskynlik 'n Duitser in Hollandse diens. Dit is nog nooit uitgemaak nie. nog onseker
Twee is glad nie vasgestel nie. Die van der Merwes kan tot op die Paarl in 1735 gevolg word en die van Rensburgs tot aan die Kaap in 1728, en in nie een van die twee gevalle is daar hier iets oor waar die familie voor dit was nie. Die saamgestelde stambome gaan verder. Die dokumente wat hier bymekaargemaak is, nie.
Dus: vier grootouers, vier lyne, en een herkoms wat op 'n kaart aangewys kan word. Die res is 'n navorsingsvraag eerder as 'n feit.
Twee gronde, vierhonderd kilometer uitmekaar
Teen die 1940's was twee van hierdie families lank reeds in die Karoo en nie een het geweet die ander bestaan nie.
Die Oosthuizens was sedert 1836 op Prince Albert, toe Ockert Almero op Middelwater gebore is. Vier geslagte, een distrik, en teen 1946 het die familie meer as 'n eeu lank grond daar gehou.
Die van der Merwes was minstens net so lank in die afdeling Calvinia. Hulle het Oude Muur en Lokenburg gehou, en een van hulle is in 1866 op Lokenburg oorlede, op grond wat deur sy vrou in die familie gekom het. Daardie man, Schalk Willem, was die oupagrootjie se pa van Jacobus Johannes Gideon, wat op sy beurt die pa was van die oupa in die tabel hierbo. Vier geslagte lê tussen die man wat op Lokenburg gesterf het en die man wat suid gekom het.
Tussen die twee families het vierhonderd kilometer Groot-Karoo gelê, en sover die rekords wat hier bymekaar is strek, het nie een van die ander geweet nie.
Drie troues
Hulle kom binne vier jaar bymekaar, en nie in die Karoo nie. Twee van die drie troues is op Bellville, buite Kaapstad, in die distrik wat die bruide se familie nooit verlaat het nie.
Bellville, 25 Augustus 1945. Frances Duminy Joubert trou met Gert Annis "Tokkie" Marincowitz, wat op Rondabel in die Prins Albert-distrik boer en die distrik se Landbougenootskap bestuur. Sy is die jonger suster van die vrou in die volgende reël.
Bellville, 25 Mei 1946. Anna Tobia Jeanne Joubert trou met Hendrik Lodewyk Malherbe Oosthuizen van Vischat. Twee susters, een dorp, nege maande uitmekaar, albei getroud met mans uit dieselfde klein distrik vierhonderd kilometer ver. Hulle tante Maria Johanna Duminy het in 1904 dieselfde ding gedoen en met 'n boer op Zeekoegat getrou.
Williston, 17 Januarie 1949. Frans Jacobus Wilhelmus van der Merwe trou met Maria Magritha van Rensburg. Omtrent 'n jaar later kom die huishouding suid na die Prins Albert-distrik en op Vredendal. Dít is die trek wat al vier hierdie lyne vir die eerste keer in een distrik plaas.
Die vierde huwelik
Die drie troues word deur 'n vierde saamgebind, en dit is die vreemdste feit op hierdie bladsy.
Frances Duminy Joubert is op 10 September 1965 oorlede. Frans Jacobus Wilhelmus van der Merwe is op 8 April 1968 oorlede, op sy vier-en-veertigste verjaardag. Albei het 'n gade nagelaat.
Tokkie Marincowitz is toe met Maria Magritha van Rensburg getroud. Een man is dus agtereenvolgens met die suster van een van hierdie oumas en toe met die ander ouma getroud. Hy is die stiefoupa aan moederskant en die ouma aan vaderskant se swaer, en dit is dieselfde man.
Die datum van daardie tweede huwelik word nie hier aangeteken nie. Dit word aan albei kante ingeperk: sy is in April 1968 weduwee geword, en in 1973 het sy die Varsche Fontein-restant en Welbedacht onder die naam Marincowitz gekoop, akte T30432/1973. Sy het nooit op Varsche Fontein gewoon nie. Die aankoop het 'n plan voltooi wat sy en haar eerste man jare lank gehad het, en sy het dit vyf jaar ná sy dood uitgevoer.
Dieselfde vanne, aan albei kante
Sit die twee moederlike lyste vanne langs mekaar en drie kom aan albei kante voor, en een kruis na die Oosthuizen-kant toe. Niks hiervan is bewese verwantskap nie. Dit is vanne in gemeen, in 'n kolonie waar 'n paar dosyn families herhaaldelik met mekaar getrou het, en 'n naam alleen voeg nie mense saam nie. Wat hulle wel sê, is waar om te kyk.
van der Merwe en van Rensburg het al twee keer voorheen getrou. Aeltie van der Merwe (1684-1729) is met Claas Jansz van Rensburg getroud, wat in 1728 gesterf het; Susanna Sophia van der Merwe (1768-1840) staan in dieselfde afkoms twee geslagte bo Petrus Gideon. Die 1949-huwelik op Williston was dus die derde samevoeging van daardie twee name in hierdie stamboom, nie die eerste nie.
Burger. Hester Johanna Burger (1792-1852) bring die naam deur haar dogter Anna Magdalena Lubbe in die van der Merwe-lyn in, en haar kleinseun word as Schalk Willem Burger van der Merwe gedoop met haar by die doopvont. Aan die van Rensburg-kant staan vyf Burgers, terug deur Hester Burger (1745-1806) en Anna Sophia Burger (1723-1798) tot by Barent Burger (1665-1705). En die 1782-boedel wat Tygerhoek hou, is 'n Burger-boedel: een dogter is met 'n van Rensburg getroud, twee met Lubbes.
Louw kruis die ander kant toe. Anna Jacoba Louw (1793-1868) is getroud met die Schalk Willem wat op Lokenburg gesterf het. Margaretha Elisabeth Louw (1783-1847) staan in die Oosthuizen-afkoms, aan die Klaarstroom-kant van die land.
Theron kom aan albei moederlike lyne voor: Wouter Theron (1777-1840) en Elisabeth Maria Theron (1805-1855) onder die van der Merwes, Maria Susanna Theron (1724-1797) onder die van Rensburgs.
Die Burger-vraag is die een met 'n dokument reeds daaragter, want die 1782-boedel van Tygerhoek noem elf kinders en hulle huwelike, en twee van daardie huwelike is in families wat hier gehou word. nog onseker
Wat hulle in gemeen gehad het
Baie min, en dit is die punt daarvan om hulle saam uit te stal.
Een lyn het die hele kolonie ooswaarts oorgesteek en opgehou. Een het noordwes gegaan en opgehou. Een het glad nie beweeg nie, en het die Karoo drie keer bereik deur sy dogters te stuur. Een het byna geen grond daarin nie en een baie goeie storie.
Toe drie troues in vier jaar, op Bellville en op Williston, en 'n vierde wat twee van hulle weer saamgebind het nadat albei weduwee en wewenaar geword het. Die een het die Koup aan die wynland verbind. Die ander die Hantam aan die droë noorde. En 'n geslag later trou hulle kinders.
Waaroor hierdie storie gaan
- about Hendrik Lodewyk Malherbe Oosthuizen
- about Anna Tobia Jeanne Joubert
- about Frans Jacobus Wilhelmus van der Merwe
- about Maria Magritha van Rensburg
Navorsingsnotas
[11 Aug 2026] Written to chronicle each of his four grandparents' lines with each generation in context. The four paternal lines had just been completed from the family-tree (SRC-411), which is what made it writable. IT STOPS AT THE GRANDPARENTS ON PURPOSE. Their children are living and are not named; the story ends with 'their children married'. 4.
[11 Aug 2026] SPLIT, into one story per ancestry line: STO-0037 Oosthuizen, STO-0038 van Rensburg, STO-0039 Joubert-Duminy, with STO-0035 already carrying the van der Merwes. THIS PAGE IS NOW THE JOIN ONLY. Two errors were fixed in the rewrite: it called the man who died on Lokenburg in 1866 the GRANDFATHER of Jacobus Johannes Gideon when he is his great-great-grandfather, and it gave Van Wyksvlei as a grandparent's birthplace when that is Petrus Gideon, a generation further back. Both came from pronouns standing in for names, which is exactly what editorial note 6 is about.
[12 Aug 2026] SECOND VOICE PASS, both languages, v2.0 -> v3.0. en 1/11/0 -> 0/0/0, af 5/11/0 -> 0/0/0 (narration/bold-sentence/punchline). The 11 Aug pass cut this story back to the convergence it is about and the STRUCTURE needed nothing; what was left was bold used as mood and the record narrating itself, which is why a story already at v2.0 still scored 28 across the two files. Twenty-two bolded sentences are gone. Bold now marks only the wedding date-labels and the four surnames that head the cross-reference paragraphs, with the terminating stop moved outside the label. Headings that narrated or dramatised now tell: 'Four countries, and this record can name one of them' -> 'The four countries'; 'And then the knot pulls tight' -> 'The fourth marriage'. Removed the page describing its own promise ('The title is a promise, and it is worth saying at the outset how much of it the evidence keeps', 'this page will not pretend otherwise') and three instances of the record as narrator ('this record reaches', 'one origin this project can point at on a map', 'this record does not join people on a name alone'). ABSENCE CLAIM GIVEN ITS HEDGE per 10: 'nothing in this record suggests either had ever heard of the other' became 'so far as the records gathered here go, neither had heard of the other' - same claim, stated about the evidence rather than about us, and now carrying the qualification the rule requires. No facts, hedges or [TO VERIFY] markers changed.
CHECKED AGAINST THE RECORDS AND CORRECT: every date in the four-grandparent table, the three wedding dates, Duminy's 4 Oct 1747 at Lorient, and the descent claim that Schalk Willem (PER-001635, d. Lokenburg 1866) is the great-great-grandfather of Jacobus Johannes Gideon (PER-000219) - it runs Schalk Willem, Jacobus Adriaan, Schalk Willem Burger, F.J.W. 1863, J.J.G. 1888, which agrees with S035.
FLAGGED, NOT FIXED, and this one is an error in the RECORD rather than the story: PER-001636's display_name reads 'Anna Jacoba LouwM (1793-1860)' while its own death_edtf is 1868-03-03. The story's 1868 is right and agrees with S035, which gives her death as 3 March 1868. The display_name needs correcting.
ALSO FLAGGED: this page states flatly that Tokkie Marincowitz married Maria Magritha van RensburgM and builds a section on it, but PER-000007 records her as his PARTNER and notes that FamilySearch holds no marriage event for the union, while PER-000013 says she had remarried. The 1973 deed in the name Marincowitz is the evidence for a marriage. Same underlying conflict flagged on S033; it matters more here because a whole section rests on it. verify_af passing.
Die navorsing agter hierdie bladsy, apart gehou daarvan: gedateerde werksnotas, oop vrae, en wat nog nie uitgemaak is nie.